Blog

Druga część badania ankietowego, przeprowadzonego przez zespół Lean Studying wśród studentów i absolwentów polskich uczelni, dotyczyła ich znajomości i oceny rynku pracy. Byliśmy ciekawi czy respondenci, a zwłaszcza studenci, mają już za sobą pierwsze doświadczenia na rynku pracy. Jak udaje im się łączyć studia z pracą, co było głównym powodem podjęcia przez nich pierwszej aktywności zawodowej (stażu lub praktyki) oraz jakie firmy w oczach ankietowanych zasługują na miano atrakcyjnego pracodawcy.

W pierwszej część badania (możesz się z nią zapoznać tutaj) zapytaliśmy ankietowanych o ich motywy wyboru uczelni i kierunku studiów. Uczestnicy badania zostali również zapytani o to, czy czują się przygotowani do wejścia na rynek pracy.

Coraz więcej firm w Polsce i na świecie boryka się z problemem dostępności odpowiednich kandydatów do pracy. Problem zatrudnienia istnieje w wielu branżach i na wielu szczeblach w organizacji. Większość pracodawców jest zdania, że w tej chwili mamy rynek pracownika. Tym samym, aby go pozyskać, należy złożyć mu naprawdę dobrą propozycję wartości. Innym problemem jest to, że Młodzi Polacy często zmieniają miejsce pracy i trudno jest ich zatrzymać w jednym miejscu na dłużej. Mają inne wartości, postawy i oczekiwania niż starsze pokolenia pracujące w danej firmie lub osoby rekrutujące ich do pracy.

Obecnie kandydaci są coraz bardziej asertywni w negocjowaniu warunków zatrudnienia. Rynek pracownika sprawił, że uwierzyli w swoją wartość i oczekują, że pracodawcy dostosują kwestie wynagrodzeń i sposób zarządzania do tej nowej sytuacji. Rekruterzy są zdania, że kandydaci, szczególnie ci młodzi, mają wygórowane oczekiwania, nie tylko finansowe. A jak rynek pracy postrzegają sami zainteresowani?

Rynek pracownika – fakt, czy mit?

Dzisiejszy rynek pracy jest rynkiem pracownika – czy na pewno? Fakty mówią same za siebie, w wielu branżach brakuje specjalistów. Nie jest to jednak równoważne z tym, że rynek należy do pracownika i to on dyktuje warunki.

46% ankietowanych na pytanie: Czy uważasz, że obecnie mamy rynek pracownika i to on decyduje o poziomie wynagrodzenia? odpowiedziało – NIE. Kolejne 26,1% nie ma co do tego pewności. Część Millenialsów jest jednak zdania, że obecnie mamy rynek pracownika, ale to nie on decyduje o poziomie wynagrodzenia.

Pracodawca nie szuka jakiegokolwiek kandydata, tylko specjalisty. Nie raz i nie dwa zdarzy mu się przyjąć do pracy osobę, która być może z racji wieku nie posiada jeszcze dużej wiedzy i umiejętności, ale charakteryzuje się odpowiednią postawą. Mówiąc wprost – dobrze rokuje. Ma chęci do pracy, jest inteligentna, szybko adaptuje się w nowym środowisku, potrafi współpracować z innymi. Przede wszystkim jednak pracodawca chce mieć w swoim zespole i w swojej firmie osoby przygotowane do wykonywania zawodu. Wyniki badania ankietowego wskazują na to, że młodzi Polacy, którzy mają już za sobą pierwsze doświadczenia na rynku pracy zdają sobie z tego sprawę.

„Mamy rynek pracownika, ale tylko jeśli chodzi o wyspecjalizowanych, doświadczonych pracowników”. – absolwent Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

„Tak, ale to zależy od branży i poziomu doświadczenia zawodowego”. – absolwent Wojskowej Akademii Technicznej

„Tak, jeśli firmie zależy na znalezieniu dobrego kandydata. Udaje się znaleźć pracowników za niską płacę jednak jest to trudne i czasochłonne. Jeśli chodzi o stanowiska specjalistyczne to kandydaci dyktują wynagrodzenie”. – student IV roku Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu

„Myślę, że to zależy od wielu czynników. Przede wszystkim od umiejętności zaprezentowania siebie i umiejętności negocjacyjnych”. – student V roku Politechniki Wrocławskiej

„Jeszcze nie, zależy od branży.” – absolwent Politechniki Wrocławskiej

„Zależy to od branży. W IT mamy rynek pracownika co nie znaczy, że początek kariery jest łatwy.” – student IV roku Politechniki Wrocławskiej

W szybkim tempie rozwija się również segment start‑upów, gdzie swoboda i szerokie możliwości rozwoju przyciągają najlepszych. Szczególnie dotyczy to tych, którzy mają silne poczucie misji i chcą, aby ich praca miała głębszy sens i znaczenie na skalę globalną.

„To zależy od branży. Na pewno w branży IT jest rynek pracownika, natomiast wielu pozostałych pracodawców ma kłopot ze znalezieniem ludzi do pracy, ponieważ aktualnie wszystkie osoby, które są dobre i kompetentne, wolą otwierać własne działalności”. – absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu

Aktywność młodych Polaków na rynku pracy

Zdecydowana większość ankietowanych ma za sobą pierwsze doświadczenia zawodowe. Staż i praktyki nie są już dla studentów przykrym obowiązkiem, ale szansą na rozwój i zdobycie pierwszego doświadczenia zawodowego.

Powodem podjęcia pracy najczęściej była chęć zdobycia doświadczenia (47,8%) oraz sytuacja finansowa (28%) respondentów.

„Chęć pracy, realizacji, wyzwań i bycia potrzebnym”. – student II roku Politechniki Wrocławskiej

Z jakich źródeł najczęściej korzystają studenci poszukując pracy?

Zdecydowana większość ankietowanych, bo aż 80,1% poszukuje pracy przeglądając portale z ogłoszeniami np. pracuj.pl, praca.pl, jobs.pl, InfoPraca.pl itd. Znacznie mniej popularne są firmowe strony www (36,6%) oraz portale społecznościowe typu Facebook, czy LinkedIn (36%), z których mimo wszystko korzysta w tym celu co trzeci student. Równie dobrym źródłem wiedzy na temat potencjalnego miejsca zatrudnienia są rodzina i przyjaciele (35,4%). Dla młodego pokolenia ważna jest opinia innych na temat potencjalnego pracodawcy oraz ich rekomendacje. Niemniej jednak wciąż duża część respondentów stosuje tradycyjne metody poszukiwania pracy np. przeglądanie ofert na portalach rekrutacyjnych.

Kandydaci przeglądając oferty pracy zwracają uwagę przede wszystkim na sprecyzowany zakres wymagań (75,8%), warunki finansowe (59,6%), oraz dokładne obowiązki (57,8%). Ponad 40% ankietowanych chciałoby poznać możliwości rozwoju w danej firmie. Tylko ok. 1/5 ankietowanych jest zainteresowana dodatkowymi profitami, które oferuje pracodawca.

„Dokładne stanowisko zamiast mętnego pisania o chęci rozwoju i pracy w ciekawym środowisku, informacja o rodzaju umowy”. – student II roku Politechniki Wrocławskiej

Jakie wartości powinien oferować atrakcyjny pracodawca?

Analizując wyniki ankiety można zauważyć, że wynagrodzenie nie jest już jedyną wartością, którą biorą pod uwagę młodzi kandydaci. Dziś znacznie ważniejsza niż pieniądze wydaje się być możliwość rozwoju i zdobycia doświadczenia (84,5%). Nie mniej ważna jest dla nich kultura przedsiębiorstwa, jej model organizacyjny oraz sposób zarządzania. W dobie nieskrępowanej komunikacji przepływ informacji tworzy bardzo świadomy rynek pracy: kandydaci przyjmując warunki zatrudnienia, konfrontują je z innymi potencjalnymi możliwościami i dokonują w pełni świadomych wyborów. Millenialsi są bardzo świadomi tego, czego chcą. Wprost deklarują, że nie chcą pracować ponad wyznaczony czas pracy – cenią życie prywatne, ale również wiedzą, że praca dłuższa niż 8 godzin dziennie zmniejsza ich efektywność. Coraz bardziej popularna wśród młodych staje się chęć podjęcia pracy zdalnej, gdzie sami decydują o miejscu i czasie wykonywanej pracy.

Satysfakcjonujący poziom zarobków

Pracodawcy często posądzają Millenialsów o roszczeniową postawę oraz wygórowane oczekiwania finansowe. Respondenci zapytani o to jak wysoka pensja spełniłaby ich oczekiwania, biorąc pod uwagę ich obecne doświadczenie, najczęściej wskazywali zarobki na poziomie 2,5 – 3 tys. złotych brutto. Nie jest to wygórowana kwota zwłaszcza, że 87,6% respondentów posiada już doświadczenie zawodowe.

Perspektywa zawodowa

Wynik badania potwierdza problemy Millenialsów z jasnym definiowaniem celów życiowych i zawodowych. Ten obszar jest obecnie zupełnie pomijany podczas kształcenia w szkołach wyższych, natomiast ma istotny wpływ na późniejszy przebieg kariery zawodowej oraz jakość życia pozazawodowego. Jedynie 56,5% ankietowanych odpowiedziało, że są pewni tego, co chcą robić w życiu. 38,5% wciąż waha się przed ostatecznym wyborem drogi zawodowej.

Zapytaliśmy młodych Polaków również o perspektywę otworzenia własnej firmy. 34,8% z nich odpowiedziało, że nigdy nie myślało o własnej firmie. 25,5% ankietowanych ma pomysł na biznes, ale nie jest pewna jego powodzenia. Kolejne 13,7% ma pomysł, ale nie wie jak go zrealizować.

„Tak, mam różne pomysły, ale od razu po studiach wolałbym najpierw zdobyć doświadczenie w branży IT u innych pracodawców”. – student III roku Politechniki Wrocławskiej

Druga część badania, dotycząca znajomości i oceny rynku pracy, potwierdziła widoczne również w innych badaniach potrzeby młodych Polaków względem środowiska pracy oraz ich oczekiwania wobec przyszłego pracodawcy. Millenialsi potrzebują możliwości rozwoju i zdobywania doświadczenia. Zdecydowanie jest to grupa, która najlepiej uczy się przez doświadczanie. Ich celem nie jest samo posiadanie pracy, ale poczucie spełnienia i zachowanie równowagi między życiem prywatnym, a zawodowym. Wielu z nich wciąż boryka się z problemem wyboru najlepszej dla siebie drogi zawodowej. Przedstawiciele pokolenia Y potrzebują klarowności i silnego przywództwa. Są otwarci na wiedzę i wyzwania oraz przejawiają chęci nauczenia się budowania relacji.

Trzecia część badania dotyczyła rozwoju, pasji i planowania ścieżki kariery. Wyniki ankiety zostaną opublikowane w trzeciej części artykułu.

Autor: Anna Stanclik

Anna Stanclik
Pomysłodawczyni i założycielka portalu Lean Studying. Od 11 lat związana z jedną z najbardziej prestiżowych uczelni technicznych w Polsce. Jako wykładowca lubi inspirować i wzbudzać zaangażowanie wśród swoich studentów. Jest zwolenniczką kreatywnego myślenia. Cechuje ją silne zorientowanie na generowanie niestandardowych rozwiązań.

Dodaj komentarz